RE-READING ROSALIA

Quen dixo que a poesía era cousa de catro miñasxoias? O que pasa que, está claro, hai que ter unha pouquiña de vista ou un chisco de intuición. Que hai de malo en poñer un ola aquí e quitar un adeus alí? Realmente foi Galicia a que mudou, xa non se corresponde coa dos vellos tempos, aqueles nos que se pousaba toda a cacharrada na eira de mallar para que os veciños foran comprando por pezas e así, eufemisticamente, xuntar os cartos necesarios para unha pasaxe de barco cara ás américas. Agora non, agora a mesmiña Rosalía cantaría con ritmo de rap a nova letra proposta por Caixa Galicia con-fusion para loar esta nosa paradisíaca terra e o seu benefactor compromiso con ela. Por suposto, esto non fixo máis que comezar, xa estou imaxinando o repunte de ciclo -económico, digo- e a mutación pondaliana: Urbanización de Breogán! …deeee Breeeogaaaán! Por suposto, eso xa será cousa da nova Caixa para a que propoño seriamente e tras moito reflexionar sobre o asunto o nome de Box Populi.

PELO TEXO VAI-SE PARA O MUNDO (I)

Reencontrarme coa merda de elefante de Ofili na visita ó Museu Colecçao Berardo e coas figuras antropomorfas das cagadas de gueivotas fotografadas por Barbi na exposición temporal do Centro de Arte Moderna da Calouste Gulbenkian. Colofón?, ver cagar ó rinoceronte indio no Zoo, todo un asqueroso espectáculo (podería dicir tamén: ver cagar ó rinoceronte de Durero).

Josefa de Óbidos, esa pintora barroca portuguesa da que non falan os libros fóra de Portugal. Curiosamente a min tan só me resulta interesante o feito de que existira e, como moito, as pinturas que se lle atribúen con dúbidas, aquelas que moitos pensan que son obra de seu pai, as naturezas mortas. Se si ou se non, hai unha natureza morta con estalotes que me parece deliciosa. Si, claro, no Museu Nacional de Arte Antiga, onde tamén está esa xoia da arte portuguesa atribuída a Nuno Gonçalves, os Paneis de San Vicente de Fora, e as Tentacións de San Antonio d’O Bosco, cos seus marabillosos artefactos voadores.

‘Algumas obras a ler’, unha xoia que será difícil volver a encontrar. Art & Language e Isidore Isou, sobre os que descansa fundamentalmente a montaxe, pero tamén outros, entre os que me rematou de convencer Braco Dimitrijevic, a quen coñecín hai uns anos nunha colectiva no CGAC.

Non sei ben cal é o motivo ou se é puro azar, pero batín unha e outra vez con Nadir Afonso. Primeiro foron os azulexos pintados da estación de metro Restauradores, na liña azul ou gaivota. Logo foi a monográfica no Museo do Chiado, onde me encantou ver o seu arte cinético, basicamente ese cabalete con motor que fai xirar un lenzo para mostrar pintura en movemento (unha das vías abertas polas vangardas históricas que ás veces se confundiu co cine abstracto). Logo foi a radio no coche, a Antena 2 portuguesa, na que de pronto emitiron unha entrevista co artista -naceu no 1920 e aínda vive- con motivo doutra exposición sobre a súa obra que está tendo lugar na viciña vila de Chaves, na que el naceu.

ICONOLOXÍA VAXINAL

Explícome. O concepto de iconoloxía vaxinal foi creado aló polos primeiros setenta para facer referencia á existencia dunha imaxinería propiamente feminina no ámbito da produción artística. As súas introdutoras foron dúas artistas, Judy Chicago e Miriam Shapiro, á vez activistas do denominado Movemento de Liberación da Muller. Tras unha teimuda búsqueda dun elo que distinguira as realizacións das mulleres das realizadas polos homes deron coa teoría da existencia dun suposto patrón común nas obras das primeiras: todo se organizaba derredor dun orificio central innegablemente metafórico.
Sobre este capítulo da historia da arte pódese atopar moita máis información no fabuloso libro de Patricia Mayayo titulado ‘Historias de mujeres, historias del arte’, e refírome aquí a el por un motivo máis que xustificado -como pronto ides ver- co que batín circunstancialmente cando andaba detrás doutras cousas. O caso é que, ó profundizar na cuestión dese metafórico centro que pode ser identificado en todo produto artístico realizado por mulleres, as autoras cren recoñecelo en múltiples formas e citan varias, unha delas, unha das mencionadas, son as ventás.
A miña lóxica aristotélica non acaba de dilucidar se neste meu blog fago uso e abuso dunha iconoloxía vaxinal, partindo da base de que non son muller, ou, pola contra, se debo ponderar con máis obxectividade canto de muller hai en min. Por suposto, as conclusións que eu obteña ó respecto non serán xa expostas aquí.

EXCESOS, EXCESOS, EXCESOS… DEFECTOS.

De poboación, de pobreza, de riqueza, de violencia, de armamento, de consumo, de emisións contaminates, de produción, de información, de fútbol, de publicidade, de velocidade, de funcionariado, de parados, de altos cargos, de automóbiles, de literatura, de blogs, de capturas de, de programas de, de caixas de aforros, de bancos, de leis, de confianza, de peso, de portos exteriores, de universidades, de aeroportos, de concellos, de subvencións, de propaganda, de deixadez, de irresponsabilidade, de vaidade, de petulancia, de aspiracións, de depresións, de frustracións, de separacións, de preocupacións, de despreocupación, de aspirantes, de licenciados, de analfabetos, de relixión, de corrupción, de declaracións, de campos de golf, de accidentes de, de celebracións, de conmemoracións, de mala educación, de desconsideración, de afectación, de presunción, de silicona, de carga, de autoridade, de permisividade, de tempo, de cariño, de rabia, de orgullo, de consideración, de sol, de auga, de papeleo, de traballo, de sedentarismo, de construcións, de destrución, de oferta, de demanda, de coñecemento, de ignorancia, de estupidez, de sofisticación, de confusión, de retranca, de …, de excesos.

E tamén, si, ben sei, de ventás.

DERROTAS

Veño de ler a Maffesoli, por curiosidade, por saber de primeira man como interpreta este polémico sociólogo os tempos que nos están tocando. O libro en cuestión titúlase Iconologías, e leva o subtítulo de Nuestras idolatrías posmodernas, e esencialmente a partir desa información xa case nos podemos facer unha certa idea do seu contido. Está organizado como un dicionario que conta con cerca de corenta entradas coidadosamente elexidas -unha especie de mitoloxía na que se poden identificar arquetipos- para construir un discurso máis ou menos encadeado no que vai plantexando a súa tese dun xeito insistente: o mundo está coñecendo o final dunha etapa histórica e, polo mesmo, a aparición dunha nova e, basicamente, antitética. Velaí a derrota (enténdase nas súas diversas acepcións).
Para Maffesoli todos os signos analizados indican que a modernidade perece e cédelle o asento a eso que polo de agora recibe o nome de posmodernidade. Trátase basicamente do trunfo do dionisíaco, do retroceso da razón ante a irrupción do emocional; a tribu dilúe ó individuo, o que importa é a sensación de pertencer ó grupo, a un grupo, de compartir os seus rit(m)os e de entregarse por completo ó pracer que eso xenera; o futuro non importa porque unicamente o presente ofrece satisfacción: carpe diem; seducir mediante a imaxe é máis práctico ou efectivo que intentar convencer con argumentacións sesudas, os libros van así retrocedendo ante a invasión dos xogos virtuais; animalidade -elemento fundamental- fronte a humanidade; blablablá… Quero dicir que os argumentos móvense todos nesa direción. A conclusión é doada: o protagonismo da cultura occidental, heredeira dos principios ilustrados, está nas últimas. Oriente (pode entenderse como estricta oposición á idea de Occidente) chega con todas as consecuencias. Non o fixo de repente, foi expandídose dunha maneira progresiva -asi o considera o autor-, primeiro en secreto durante os romanticismos, logo manifestándose discretamente co surrealismo e, xa agora, abertamente e cunha forza imparable. Alea iacta est.