CERIMONIA DE CLAUSURA

Deixou escrito o poeta que toda morte é prematura. Ben sabemos que os poetas case nunca teñen razón, sobre todo porque a brutal realidade cotiá se afana en levarlles a contraria.
Estirar e estirar e seguir estirando unha imaxe dunha ventá para xustificar con ela unha perorata masturbatoria mellor ou peor escrita, para enxoivala con caprichosas seleccións musicais ou cousas así, para… No fondo non acabo de saber moi ben para que e, salvo para min, tampouco acabei de saber moi ben para quen. Por eso, a pesar de que o número de ventás podería ser case infinito e que, tamén levándolle parcialmente a contraria a outro poeta, eu non lin todos os libros por moito que a carne sexa triste, incluso esta carne de tren, decidín que abondaba.
Non merece a pena desperdiciar máis retórica para pechar este espazo, unicamente me quero permitir unha última satisfacción literaria facendo uso e abuso duns versos de Ruy Belo, versos que agora me parecen perfectamente oportunos:

Dizia que ao chegar se olhares e me não vires
nada penses ou faças vai-te embora
eu não te faço falta e não tem sentido
esperares por quem talvez tenha morrido
ou nem sequer talvez tenha existido.

Homburg fuit hic.

O QUE QUEDA

No noso encontro de onte, ese encontro instaurado ó xeito de promesa ou de ofrecemento, encontro que procuramos levar a cabo cada vez que N. volta á casa de donde queira que está (unhas veces foi Italia, outras Francia, logo, moi pronto xa, será USA e a súa gran mazá), entre conto e conto, nese poñernos ó día, por algún tipo de razón que non podo concretar agora con certeza, saltou o nome de Platonov, nome que suscitaba nos dous un evidente interés e que, a pesar deso, ningún podía aínda evocar dende a experiencia persoal da lectura dos seus textos. Foi curioso, non porque cousas así non se produzan, que si que son absolutamente normais, pero é que a ese anecdótico detalle sumóuselle hoxe a reincidencia ó botar man dun pequeno opúsculo de autoría compartida: as palabras de John Berger, as fotografías de Marc Trivier e varias esculturas de Alberto Giacometti que actúan como elemento causal do mesmo. Refírome a Esa belleza (My beautiful), editado por Bartleby no 2005 en edición bilingüe. Nun dos comentarios que Berger fai sobre unha das pezas do escultor emprega un fragmento dun relato de Platonov como metáfora ou, talvez mellor, como mera posibilidade para aproximarse ö indescifrable enigma. O relato do escritor ruso disque narra as peripecias dun grupo de nómades que se ven atrapados nun deserto de sal. O fragmento describe a conversación que o protagonista lle escoita involuntariamente unha noite a unha parella:

“Ya no servimos para nada, dice la mujer, tú estás delgado y débil, en cuanto a mí, me languidecen los pechos y siento dolor en la médula de los huesos.
No dejaré de amar lo que queda de ti, dice él.
No se dijeron más. Sin duda se tendieron abrazados en el lecho para tener en las manos su única dicha.”

SLÁLOM DE ABISMOS

O título do post é roubado, por suposto de quen tén, claro, como facía o Robin Hood aquel con corpo de Errol Flynn. Roubeillo a Chus Pato, ás súas hordas. Para que llo roubei?, pois para falar un pouco de viaxes, de certas viaxes.
Coinciden estes días en Compostela unhas exposicións que teñen como tema central tal asunto. Nun caso trátase dunha mostra que se integra na parafernalia de actividades derivadas do Xacobeo, noutro, dunha proposta que se fai dende o CGAC. Ambas exposicións e o contexto espazo-temporal no que se encaixan parecen querer corroborar -se fixera falta- os versos do poeta (por seguir un pouco máis con el): “Navegar é preciso; viver não é preciso”.
As impresionantes fotografías de Pierre Gonnord ocupan tres plantas do descomunal edificio de San Martiño Pinario, ámbito arquitectónico que lle senta ben, para o meu gusto, moi ben. Repartidas dun xeito claro aparecen dúas series diferentes, a primeira vinculada ás peregrinacións (Regreso á orixe), coa súa visión particular, aínda que ás veces inevitablemente común xa; a segunda, que me interesou máis (Terre de personne), froito tamén dun camiñar, neste caso por terras do norte peninsular, retratando xentes “que manteñen un estilo de vida apegado a uns valores que están a desaparecer” (salvando os diferentes estilos, mesmo me evocou a Antero de Alda, sempre aquí ó lado, a un simple link).
En canto a Bas Jan Ader, seguramente é moi difícil deixar de crer que é un artista para artistas, pero pode servir perfectamente como motivo para facernos reflexionar sobre as forzas que levan a unha persoa a tomar decisións tan aparentemente absurdas como necesarias, imprescindibles. Neste caso non parece indicarse en ningún lado que existira un impulso relixioso, e por eso creo que situar en paralelo os camiños de Santiago e a ‘derrota’ deste artista pode ser un exercicio de reflexión interesante. Nun instante dunha entrevista con un dos mariñeiros que atoparon a súa ridícula embarcación o home falaba de ‘aventura para atoparse a sí mesmo’ como única explicación posible. A fin de contas, quen é o que non anda en busca de sí mesmo, esperando o ansiado momento do encontro, dese vital encontro?
Of course, a foto que xustifica este post foi tomada tamén onte en Santiago mentres o eco das probas de son de Ben Harper sacudía o granito.

A L., que vai diante na andadura e en todo.

JANELAS ALTAS

Breve pero intensa viaxe a Lisboa, a esa fermosa e sorprendente cidade que nunca se dá visto, que nunca se dá andado, que nunca… Apenas catro días, o quinto pérdese devorando os centos de quilómetros que nos separan. Chegaron a pouco, claro, pero tamén deron moito de sí, entre outras cousas, uns poucos posts para este triste blog. E aquí vai entón o primeiro, este que plaxia o seu título da tradución portuguesa do poemario de Philip Larkin editado por Ediçoes Cotovia. Non puiden escaparlle, era como se me estivera chamando a berros, por eso estes versos:

High Windows

When I see a couple of kids
And guess he’s fucking her and she’s
Taking pills or wearing a diaphragm,
I know this is paradise

Everyone old has dreamed of all their lives_

Janelas altas

Quando vejo um casal de miúdos
E percebo que ele a anda a foder e ela
Usa un diafragma ou toma a pílula
Sei que isto é o paraíso

Com que os velhos sonharam toda a vida_

Nota: A ventá forma parte da fachada dun edificio do Chiado (R/ Duque 47 – 51) no que unha artista xove realiza unha intervención que lle serve de proxecto para o seu Mestrado em Pintura da Faculdade de Belas-Artes da Universidade de Lisboa, o seu nome é Ana Velez. O espazo era grande, contou coa colaboración doutros dous artistas.

DECEPCIÓNS E OUTRAS MISERIAS

Nunca vos aconteceu -non sei por que escribo en plural- sentir a necesidade de botarvos de cabeza na obra (poética, pictórica, musical, etc., etc.) dalgún creador que é admirado por alguén a quen vós admirades e sair desencantados da aventura? Explícome con exemplos: Samuel Beckett sentía gran reverencia pola pintura de Bram van Velde, cousa que fixo que eu sentira á súa vez unha gran curiosidade por este pintor, pero nunca logrei entusiasmarme pola súa proposta, polo menos ata o día de hoxe; algo semellante aconteceu con Gombrowicz, a quen moito admira Kundera, quen me levou a el, pero tampouco conseguín descubrir a causa dese entusiasmo; Menjou sempre me resultou repelente, a pesar da adoración que os surrealistas lle profesaban; Lezama Lima desesperoume, non tanto por el mesmo como pola insistencia terca coa que quixen amalo seguindo os pasos de Cortázar
Tamén están as erradas suxestións dos amigos, deses amigos que xeralmente acertan e dos que vos fiades e/ou polos que sentides absoluto respecto estético ou ético ou humorístico ou crítico ou equis (non son excluíntes) e, sen máis, non acertan, destrozan de golpe todo o seu prestixio, no mellor dos casos, ou, no peor, déixante na miseria por sentir que non estás á altura. Podería poñer tamén exemplos, pero non debo, por puro pudor, por discreción, por orgullo. Abonda con que recoñeza que hai moitos máis do segundo tipo ca do primeiro, o que di moito dos amigos e non di menos de min.
E deixo para o final o caso máis doloroso, xusto o que xenera máis desencanto. Cal? Pois cando es ti o que recomenda, o que entusiasma co propio entusiasmo ós demais e, glup!, o que os conduce ó desencanto. Plus de veces, a lot, too much! Por suposto, o caso que máis me ten torturado é o do meu querido Bohumil Hrabal, ídolo meu e decepcionante encontro para algúns dos meus máis amados terrícolas.

ICONOLOXÍA VAXINAL

Explícome. O concepto de iconoloxía vaxinal foi creado aló polos primeiros setenta para facer referencia á existencia dunha imaxinería propiamente feminina no ámbito da produción artística. As súas introdutoras foron dúas artistas, Judy Chicago e Miriam Shapiro, á vez activistas do denominado Movemento de Liberación da Muller. Tras unha teimuda búsqueda dun elo que distinguira as realizacións das mulleres das realizadas polos homes deron coa teoría da existencia dun suposto patrón común nas obras das primeiras: todo se organizaba derredor dun orificio central innegablemente metafórico.
Sobre este capítulo da historia da arte pódese atopar moita máis información no fabuloso libro de Patricia Mayayo titulado ‘Historias de mujeres, historias del arte’, e refírome aquí a el por un motivo máis que xustificado -como pronto ides ver- co que batín circunstancialmente cando andaba detrás doutras cousas. O caso é que, ó profundizar na cuestión dese metafórico centro que pode ser identificado en todo produto artístico realizado por mulleres, as autoras cren recoñecelo en múltiples formas e citan varias, unha delas, unha das mencionadas, son as ventás.
A miña lóxica aristotélica non acaba de dilucidar se neste meu blog fago uso e abuso dunha iconoloxía vaxinal, partindo da base de que non son muller, ou, pola contra, se debo ponderar con máis obxectividade canto de muller hai en min. Por suposto, as conclusións que eu obteña ó respecto non serán xa expostas aquí.

MONOMALISMO

Algún (non sei se debería empregar o plural) dos poucos visitantes deste blog manifesta dun xeito light a súa saturación ante tanta ventá/xanela. Disque o asunto pode xa resultar pesado, aburrido. Supoño que si, que ten razón, que con tantas e tantas cousas como acontecen diariamente en forma de dramas humanos debe parecer estúpido este paranoico afán monotemático. Aínda así, terco impenitente, vou resistir un pouco máis, talvez non moito.
A Louise Bourgeois, que perseverou.

LOUCURAS DE AMOR (CREO)

Antonte, coincidindo coa data do meu cumpreanos (pero eso non viña ó caso), intervín nun acto particularmente curioso, acto que publicitei nun enlace do post anterior e que, por ter xa pasado, tiña pensado eliminar, pero finalmente decido que vai quedar aí, nese sitio virtual, sobre todo porque así adquire máis claridade este post (creo).
Tratábase da presentación dun libro de poesía e ‘prólogos’ dun amigo meu, Arturo L. Regueiro. O motivo da miña intervención tiña que ver co feito de pertencerme un deses prólogos, xustamente o que se insertou como epílogo. O libro xa se presentara anteriormente en Santiago e en Vigo, participando nesas ocasións outras persoas (Xurxo Borrazás, Pepe Paraños, Pepe Sendón, Mario Regueira, O Leo, etc.). Eu non acudira a ningunha desas citas. Realmente case nunca acudo a cita algunha, e fíxeno nesta ocasión por estricto deber sentimental, que conste en acta.
O meu rol foi o de mero introdutor, rompendo o xeo, abrindo o camiño. Apenas sete ou oito minutos de cháchara que pretendeu ser distendida, retranqueira e, por suposto, tamén cariñosa (creo de novo). É posible que tivera apariencia de improvisación, pero non era así. Para poder dicir as catro chorradas que dixen reflexionei previamente sobre o libro en cuestión, sobre a miña relación con Arturo e sobre a oportunidade que ía ter de dicir(lle) certas cousas en público (poucas cousas e pouco público). Penso que o máis interesante que conseguín concluir e recoñecer foi aceptar que o seu libro, autoeditado, e a súa perseverancia intentando darlle pulos, son xa de por sí un fermoso exercicio poético, independentemente de calquera outra consideración sobre o valor literario que se lle queira dar ó seu contido e que, por suposto, non son eu quen para determinalo. Despois de dicirlle eso a el e ós asistentes quedei tranquilo e disfrutei da posta en escea dalgúns dos seus textos a cargo do propio autor, un chelista, Antonio Castillo, e outra voz de poeta louco, Luís Cuntín. Despois nada. Ou si, unha caña.

AFTER R. MUTT

Non había outra maneira de facelo. Á forza tiñamos que sair dos cuartos que daban a unha especie de pequeno distribuidor. Alí, plantado no medio e medio, de cando en vez, sobre todo de madrugada, pero ás veces tamén á medianoite, oíanse os chorros das mexeiras caendo enriba dos ouriños que xa estaban dentro. Era incluso doado distinguir quen estaba mexando, non revestía complicación ningunha; pronto te dabas de conta se era un home ou unha muller. Os homes mexaban de pé, deixando verter unha fervenza fina dende aló enriba, marcando esa parábola inestable que dun momento a outro ía parar fóra e, así, ás veces, entrecortábase o ruído base. As mulleres soaban con máis precisión, con aquel asubío producido por unha diferente presión e proximidade, aínda que con menor intensidade. Pronto se podía determinar se era a avoa, o avó, o tío, a prima…
Os problemas aparecían cando lle chegaba o turno a un. Primeiro había que atopar o xeito de aproximarse a aquel diabólico utensilio, todo el de porcelana branca e cunha beira azul definindo os seus límites. Unha asiña dáballe aspecto de taza ampliada. Pero os atrancos estaban no chan, no entorno da pseudocunca. Nun radio de considerable amplitude había pingueiras de mexos anarquicamente situadas e todas elas repletas de malas intencións. Non se tiñan zapatillas para os pés, un ía a tumba aberta, totalmente descalzo. Cando era xa día unha ventá estratéxica daba luz para percibir aquelo, ou inclusive a penumbra do primeiro clarexar facía brillar aquel líquido do chan; ás veces algún segmento daquela superficie non brillaba, non era doado velo e, entón, estabas perdido. Un chapoteo lene, mansiño, atrapábache a planta do pé e ti xa sabías que eras víctima do inimigo; non había nada que facer, tan só restregarse un pouco por enriba da alfombra antes de voltar ó quente da cama. Peor era aínda cando querías abortar de raíz eses males e actuabas dun xeito violento, potencialmente agresivo para os demais. Calculabas a máxima separación dende a que podías intentar embocar o ouriñal e deixabas sair o chorro. Unha parte del, efectivamente, caía dentro…
O máis desacougante da aventura cotidiana aparecía de xeito sorprendente cando algún día, de tempo en tempo, ó chantar os ollos na diana minxitoria batían con aqueles frotadores de sangue, unha especie de pequenas nebulosas navegando entre duas augas que facían que te esqueceras do que acontecía baixo os teus pés. Ai, Deus! De quen podía ser, quen mexaría sangue? Sería de cuspir? A ver se era deso, si, de toser sangue e ter que botalo no ouriñal. Pero, quen está tan enfermo? No, non era eso, tratábase doutra cousa; era o tío, ti xa tiñas escoitado algunha referencia soterrada a aquela operación de fimose, unha enfermidade que debía de ser moi mala polo xeito de esconder a historia e, que, de cando en cando, provoca que expulse sangue ó mexar. Pobre tio! E entón xa nin sequera pasabas antes pola alfombra, ías dereitiño baixo a roupa na fría madrugada, entobabas outra vez no molde feito durante horas de sono naquel colchón de lá.
Pola mañá, cando te levantas, xa non está o ouriñal no chan, tan só as súas pegadas permanecen aínda; un círculo máis ou menos perfecto e plenamente seco rodeado de pozas de variable tamaño. Fóra, arrimado á parede da casa, na eira, a xigantesca cunca de porcelana xace empapada en auga fresca, limpa totalmente, agardando novamente a chegada do seu turno de noite.
Algún tempo despois apareceron certas ordenanzas destinadas a modificar vellas e criticables costumes: tódolos cuartos ían ter o seu propio ouriñal debaixo da cama. Os homes non podían utilizalo segundo era tradición, terían que collelo na man e subilo á altura necesaria para non mollar o chan.
Era o primeiro paso para ir acoutando a solución do enigma. O ouriñal do tio non era o que tiña sangue; sabíao ben porque ás veces tocábame a min baleiralo na horta. Polo demais, comezaban a adquirir certo sentido aqueles picos brancos tendidos na varanda que, entre maceira e maceira, semellaban bandeiriñas do campo da festa. Nunca me importara telos collido daquel caixón da coqueta cando non había un pañuelo para sonar os mocos, pero a partires de entón…
Co paso do tempo todo foi mudando. Desapareceu o ouriñal, desapareceron os picos e desapareceu tamén a xente, pero algunhas veces paréceme sentir aínda a planta dos pés mollada.

Ás veces a un dáselle tontamente por botar man de textos vellos.

CUÑA PUBLICITARIA DE EFÉMERA VIDA

DANOS COLATERAIS

Unha das ventás que me fixo chegar Julián.

Recibo agasallos que son, obviamente, miradas entregadas ós meus ollos. Resulta fermoso sentir que, noutros lugares, en calquera impredicible instante, hai quen de repente se pon a mirar por min cara a unha ventá na que, quen sabe, algo chamou a súa atención e, dun xeito reflexo, fixo reaccionar a súa tristeza de tren.
Por suposto, tamén existen as miradas case paralelas, aquelas que se pousan nun mesmo obxecto sen saber unha da outra ate que un día…
As tristezas compartidas sempre resultan máis soportables.

Achtung: A ventá que ilustra este post foi fotografada por Julián e, con outras, fíxoma chegar. Un xesto semellante debo agradecerllo tamén a Xulia, que meses atrás me enviou por e-mail as súas, sen embargo a miña incompetencia botando a andar este artefacto infame con forma de blog fixo que me quedara sen elas. Síntoo ben. Grazas ós dous. Grazas tamén a Antero de Alda (se esto algunha vez le) pola súa xanela primaveral e por todo o que nos ofrece a través da rede e que podedes ir vendo se entrades no blog que vos enlazo aquí ó lado (deixádevos levar).

EXCESOS, EXCESOS, EXCESOS… DEFECTOS.

De poboación, de pobreza, de riqueza, de violencia, de armamento, de consumo, de emisións contaminates, de produción, de información, de fútbol, de publicidade, de velocidade, de funcionariado, de parados, de altos cargos, de automóbiles, de literatura, de blogs, de capturas de, de programas de, de caixas de aforros, de bancos, de leis, de confianza, de peso, de portos exteriores, de universidades, de aeroportos, de concellos, de subvencións, de propaganda, de deixadez, de irresponsabilidade, de vaidade, de petulancia, de aspiracións, de depresións, de frustracións, de separacións, de preocupacións, de despreocupación, de aspirantes, de licenciados, de analfabetos, de relixión, de corrupción, de declaracións, de campos de golf, de accidentes de, de celebracións, de conmemoracións, de mala educación, de desconsideración, de afectación, de presunción, de silicona, de carga, de autoridade, de permisividade, de tempo, de cariño, de rabia, de orgullo, de consideración, de sol, de auga, de papeleo, de traballo, de sedentarismo, de construcións, de destrución, de oferta, de demanda, de coñecemento, de ignorancia, de estupidez, de sofisticación, de confusión, de retranca, de …, de excesos.

E tamén, si, ben sei, de ventás.

DO CULTO ÁS RELIQUIAS

Non tiña pensado orientar post algún na dirección que marca agora este, non, pero, como xa escribín nalgún outro, as cousas acontecen e punto.
De tanta e tanta literatura que existe sobre o mundo das reliquias eu querería aquí quedarme coa interesada aportación que me ofrecen dous fermosos e ben diferentes libros, un deles unha novela decimonónica portuguesa, ‘A reliquia’, de Eça de Queiroz, e outro, un ensaio de Xosé Ramón Mariño Ferro, ‘Las Romerías/Peregrinaciones y sus símbolos’. Por suposto, non se trata de meros antollos arbitrarios (que tamén), senón da inmediata reacción ante a lectura do xornal ‘La Voz de Galicia’ do día de hoxe. Aí estaba, unha nova reliquia-manifesto do noso Sr. Santiago e, por enriba, en defensa doutras respectivas reliquias como son as caixas galegas. O azar é incrible (Santiago -reliquia paradigma- e caixa/s –relicario/s obvios-, ou non?).
O noso Sr. Santiago alza a súa voz (mellor dito, non, non é a súa, ‘ce n’est pas moi qui clame, c’est la terre qui tonne’) para dicirnos que o seu xornal é o edificio que garda os restos que aínda poden quedar dese corpo incorrupto que un día foi Galicia, que grazas ós seus máis de trescentos seráficos xornalistas esta terra santa nosa non será aínda pasto da barbarie dos ridículos reinos de taifas nen da desmedida ambición de poutas e fauces alleas.
O que Teodorico Raposo, o personaxe central da novela de Queiroz, nos mostra é o que se agocha case sempre detrás ou dentro de cada relicario, algo que queda logo constatado no ensaio de Mariño Ferro (el apetito místico de los creyentes, estimulado por jefes de comunidad o párrocos deseosos de dirigir hacia sus santuarios muchedumbres cada vez más lucrativas, se extendió rápidamente a objetos inesperados. (…) ‘recuerdos’ de Nuestro Señor: su prepucio (se han recontado nueve), su ombligo, la corona de espinas, algunos cabellos (cortados por los cuidados de su madre María), el pan dado a Judas, etc.
Reliquias, si. Da súa importancia de mercado. Imposible esquecer que detrás delas sempre se agocha a defensa de grandes ou pequenos intereses.
Que este Xacobeo ou Ano Santo nos sexa propicio e que, cando menos, non volva a referirme aquí a cuestións deste tipo ata dentro de once anos.

O ESCURO PASADO DE BAMBI

Andaba a voltas cun post referente a unha novela de Améry que hai certo tempo lin cando, revisando os suliñados cos que fun marcando certos fragmentos, atopei unha nota a pé de páxina da que nunca máis me lembrara a pesar do que me sorprendera naquel momento. O post sobre a novela quedará para outra ocasión, este vai adicado á nota referida.
Nunha pasaxe do libro o escritor alude ós mozos austríacos de antes da I Guerra Mundial e di que os ben educados eran ávidos lectores de ‘Mutzenbacher’, dando por descontado que non era preciso aclarar máis, ou sexa, que xa todos sabemos ou deberíamos saber de que lectura se trataba. Pois ben, o tradutor aportou a pertinente información por medio da mencionada nota ó pé e nela explícasenos que o que lían aqueles rapazotes de familias ben era un texto aparecido no ano 1906 co título de ‘Josephine Mutzenbacher. Novela dunha puta vienesa’, atribuída a un tal Felix Salten, quen, por suposto, non a asinou. O curioso do caso resulta que o tal Felix é o mesmo que escribiu uns anos máis tarde a historia de Bambi que Walt Disney universalizou.
Como Google é un caixón sen fondo, para quen desexe saber máis deste asunto existe información por ferrados, non se trata de que eu faga aquí unha recopilación da mesma. Quero aclarar aínda así que a mentada ‘puta vienesa’ conta coa tenra idade de sete anos cando comeza a relatar a súa peripecia vital, algo que, cando menos, da moito que pensar. Algún deses pensamentos sei xa que van xenerar máis posts.

BURATOS NEGROS

Nace este post circunstancialmente inspirado pola viaxe un tanto inesperada que un bo amigo realiza estes día a Philadelphia por motivos estrictamente académicos. Tendo en conta a inclinación miña pola figura de Duchamp e coincidindo xustamente que no Philadelphia Museum of Art é onde se atesoura a meirande parte da súa obra, parecía lóxico non deixar pasar a oportunidade de referirme unha vez máis a determinados asuntos duchampianos. Neste caso decidín decantarme pola súa derradeira creación, a titulada Étant Donnés, peza(?) na que, de xeito silencioso, traballou dende 1946 ata o momento da súa morte, en 1968. Foi xustamente no ano seguinte cando se instalou (realmente tratábase dunha estraña instalación) na citada institución mostrándose como a definitiva proposta do xenio á posteridade. O balbordo do galiñeiro non se fixo esperar, e non era seguramente para menos.
A estructura da obra articúlase nun xogo de espazos (reais ou ilusorios) que conducen a unha perversa situación na que o/a espectador/a se atopa sorprendente e violentamente (recálcoo) mirando por uns buratos abertos a través dun vello portón cara a un interior no que inesperadamente se atopa ante a descarnada presenza dunha muller tirada entre murchas follas e mostrando pola súa posición, de pernas abertas, a súa afeitada cona. Por suposto, existen outros detalles, nunca irrelevantes tratándose de quen se trata, pero no fundamental esa é a proposta.
As interpretacións ou lecturas desta obra son xa innumerables, e, por suposto, aínda que eu non as coñezo todas, podo asegurar que as hai para todos os gustos e disgustos.
Se o meu amigo ó final pode dispor de tempo para visitar o museo supoño que se acabará atopando fronte a esa deteriorada porta que un día formou parte dalgún arrimo en Cadaqués e achegará os seus ollos ós furados dispostos á altura adecuada e, logo, de súpeto, algo pensará sobre a orixe do mundo.
Foi unha porta, pero podería ter sido unha derrotada ventá.

A N.B.M.